Podział gruntu rolnego

Podział gruntu rolnego na działki a prawo geodezyjne

Grunty rolne można dzielić na działki pod zabudowę - to dobry pomysł na zarobek. Podział gruntu na działki o powierzchni przynajmniej 0,3 ha nie wymaga decyzji administracyjnej. Jak wygląda podział działek w prawie geodezyjnym?

Grunty rolne (oraz leśne) mogą być dzielone według dwóch różnych procedur podziałowych, w zależności od wielkości wydzielanych działek.  Jeśli każda z działek powstałych w wyniku podziału gruntubędzie miała wielkość przynajmniej 0,3000 ha, to nie jest wymagana decyzja administracyjna zatwierdzająca podział. Nie ma zatem przeszkód, żeby tak podzielić grunty rolne lub leśne. Są jednak dwa wyjątki od tej zasady, w których uzyskanie tej decyzji jest konieczne:

• pierwszy – gdy na danym terenie nie ma planu miejscowego, a dzielony grunt rolny lub leśny został objęty decyzją o warunkach zabudowy albo decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego; 
• drugi – gdy podział gruntów przewiduje wydzielenie nowych dróg niebędących niezbędnymi drogami dojazdowymi do nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych.
• Podziału gruntów rolnych i leśnych na działki o wielkości przynajmniej 0,3000 ha, poza omówionymi niżej wyjątkami, dokonujemy bez przeprowadzania administracyjnoprawnej procedury decyzyjnej określonej w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Ponieważ nie ma odrębnej podstawy prawnej dotyczącej podziałów takich nieruchomości, stosujemy tu przepisy prawa geodezyjnego i kartograficznego (będzie to podział geodezyjny).

  Operat podziałowy

  Zgodnie z przepisami prawa geodezyjnego konieczne jest przygotowanie operatu podziałowego, czyli dokumentacji składającej się z mapy z projektem podziału, protokołu z przyjęcia granic nieruchomości, wykazu zmian gruntowych i ewentualnie wykazu synchronizacyjnego (jeżeli oznaczenie działek gruntu w katastrze nieruchomości jest inne niż w księdze wieczystej). Operat sporządza uprawniony geodeta i przekazuje go do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego we właściwym powiatowym ośrodku dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej. Tam podlega on kontroli technicznej.
  Jeśli zakończy się ona wynikiem pozytywnym, operat podziałowy zostaje opatrzony odpowiednimi pieczęciami, a tym samym włączony do zasobu. W tym momencie stanowi podstawę do wykazania przebiegu nowo określonych granic działek ewidencyjnych w ewidencji gruntów i budynków.
  W razie stwierdzenia wad, usterek lub nieprawidłowości pracy geodezyjnej wynik kontroli jest dokumentowany w protokole dołączonym do operatu. Dokumentacja wraz z protokołem i pisemnym uzasadnieniem prawnych i technicznych przyczyn odmowy jest zwracana geodecie. W takiej sytuacji może on złożyć wniosek o zbadanie zasadności odmowy do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego.

  Gdy nie ma planu, ale wydano warunki zabudowy

  Jeśli grunt rolny lub leśny został objęty jednym z dwóch rodzajów decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, czyli decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzją o warunkach zabudowy, dzielimy go według zasad przewidzianych dla gruntów budowlanych (nawet gdy wydzielone działki mają powierzchnię 0,3000 ha i więcej lub gdy decyzja lokalizacyjna obejmuje tylko fragment tej nieruchomości).
  Objęcie nieruchomości rolnej lub leśnej jedną z wymienionych decyzji oznacza bowiem, że można ją zagospodarować na inne cele niż rolne lub leśne. Podziału należy więc dokonać na warunkach określonych w tych decyzjach. Ich spełnienie zostanie zbadane w trakcie procedury administracyjnej.

  Gdy przez działkę ma przebiegać droga publiczna

  Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami stosujemy również przy podziale nieruchomości rolnych i leśnych, jeżeli spowoduje on konieczność wydzielenia nowych dróg niebędących niezbędnymi drogami dojazdowymi do nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych. Chodzi tu przede wszystkim o sytuacje, gdy taka konieczność wynika z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
  Jeżeli w planie miejscowym nieruchomość jest co prawda przeznaczona na cele rolne lub leśne, ale jej część została przeznaczona pod drogę publiczną, to podział tej nieruchomości musi być przeprowadzony zgodnie z procedurą określoną w ustawie o gospodarce nieruchomościami dla gruntów budowlanych (nawet gdy polega na wydzieleniu działek o powierzchni nie mniejszej niż 0,3000 ha).
  WAŻNE

  Jak odrolnić albo odlesić grunt

  Żeby zmienić przeznaczenie gruntu z rolnego (lub leśnego) na budowlany, trzeba doprowadzić do zmiany planu miejscowego obowiązującego na danym terenie albo do wydania decyzji o warunkach zabudowy (jeżeli planu nie ma). Wnioski w obu sprawach składa się w urzędzie gminy. Procedura zmiany planu jest skomplikowana i czasochłonna, a jeśli ziemia rolna ma wysoką klasę (od I do III), szanse na odrolnienie są niewielkie. Zresztą gmina ma prawo odrzucić wniosek o zmianę planu, nawet gdy dotyczy najsłabszej gleby.

  Na terenach nieobjętych planem miejscowym można zmienić przeznaczenie gruntów rolnych gorszej klasy (IV, V i VI) w drodze ustalenia warunków zabudowy. Dotyczy to również gruntów rolnych o wyższej wartości już kiedyś przeznaczonych na cele nierolne w planach miejscowych, które wygasły z mocy prawa z końcem 2002 r. (gdy nie uchwalono dla nich nowego planu).

Dział spadku

Testament

W testamencie sporządzonym własnoręcznie spadkodawca do całości spadku powołał syna, a córce zapisał " wartość lokalu mieszkalnego lub lokal przy ul. B. Wg córki ten zapis dawał jej lokal albo jego równowartość. Sąd Najwyższy musiał rozstrzygnąć czy zapis alternatywny jest ważny. SN przychylił się do stanowiska wolności rozporządzania spadkiem. Zostało to wywiedzione z ogólnych zasad prawa cywilnego art. 365 kc. III CZP 70/14


Zgodnie z art. 686 k.p.c. w postępowaniu działowym sąd rozstrzyga także o istnieniu zapisów zwykłych, których przedmiotem są rzeczy lub prawa należące do spadku, jak również o wzajemnych roszczeniach pomiędzy współspadkobiercami z tytułu posiadania poszczególnych przedmiotów spadkowych, pobranych pożytków i innych przychodów poczynionych na spadek nakładów i spłaconych długów spadkowych.

Co wchodzi w skład spadku 

w skład spadku wchodzą prawa i obowiązki zmarłego spadkodawcy, a więc nie tylko aktywa spadku, lecz i jego długi, przy czym niekóre długi spadkodawcy powstają już po otwarciu spadku, czyli takie jak koszty postępowania spadkowego.

Czy można rozstrzygnąć o długach spadkowych

 wierzyciel spadkowy jest jednocześnie spadkobiercą to choć nie wynika to z art. 686 k.c. należy dopuścić możliwość rozstrzygnięcia w postępowaniu działowym również o stosunkach prawnych pomiędzy spadkobiercami w związku z długiem spadkowym. SN II CKN 720/99 Lex Polonica nr 381364, pogląd Stefan Babiarza zaprezentowany w publikacji spadek i darowizna w prawie cywilnym i podatkowym str 184-185

Co to jest podział cywilny

Sprzedaż

Podział fizyczny

np. podział geodezyjny gruntu rolnego

Gdy sąd wydał postanowienie o sprzedaży lokalu

Sąd powinien wydać postanowienie określające udział spadkobierców w sumie uzyskanej ze sprzedaży. Jest to postanowienie co do istoty sprawy.

PODZIAŁ NIERUCHOMOŚCI FIZYCZNY

Postanowienie

Sądu Najwyższego

z dnia 25 maja 1994 r.

I CRN 49/94

Odpowiednie zastosowanie przepisu art. 317 k.p.c. o wyrokach częściowych do postępowania o zniesienie współwłasności poprzez art. 13 § 2 k.p.c. nie pozwala na wydanie postanowienia częściowego rozstrzygającego o podziale nieruchomości w naturze, bez jednoczesnego ustanowienia odrębnej własności lokalu i wyrównania wartości udziałów współwłaścicieli spłatami lub dopłatami.

PS 1995/1/93

30140

Dz.U.2014.121: art. 211; art. 212

Dz.U.2014.101: art. 13; art. 317; art. 617

glosa aprobująca: Marcinkowski A. Glosa do postanowienia SN z dnia 25 maja 1994 r., I CRN 49/94.

przegląd orzeczn.: Gudowski J. Przegląd orzecznictwa z zakresu prawa cywilnego procesowego (za I półrocze 1994 r.).

Rozliczanie nakładów

Zmarły posiadał udział ułamkowy 1/3 we własności zrujnowanego budynku mieszkalnego, a po przeprowadzeniu postępowania spadkowego ja będę posiadać 4/9, siostra 4/9, brat 1/9.  Moim zdaniem wycena nieruchomości jest zawyżona o moje nakłady, które podniosły jej wartość. Prace remontowe wykonywałam w systemie gospodarczym, ponosiłam wydatki na konieczne materiały do remontu. Dodatkowo po otwarciu spadku posiadam sądowe upoważnienie mnie do przeprowadzenia koniecznych remontów wymienionych przez sąd i wykonałam te remonty, które są wyszczególnione w upoważnieniu. Nie posiadam faktur ale mam dokumentacje fotograficzną oraz dowody na to że połowa domu ma lepszy stan techniczny po remoncie niż druga połowa domu która nie była remontowana. Czy sąd powinien uwzględnić mój wniosek o rozliczenie moich nakładów podczas procesu o zachowek i wydać postanowienie, aby biegły uzupełnił opinię w zakresie odliczenia kosztów dokonanych remontów od wartości nieruchomości?  Wniosek o zniesienie współwłasności składała będę w przyszłym miesiącu. Jak sąd rozliczy moje nakłady na remonty nieruchomości? Czy według obecnej wartości rynkowej czy według kosztów z poszczególnych lat kiedy były te remonty przeprowadzane?

 Zgodnie z art. 1035 kodeksu cywilnego - jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych.

Zgodnie z art. 207 kodeksu cywilnego pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości udziałów; w takim samym stosunku współwłaściciele ponoszą wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną. Zatem wartość poniesionych przez Panią nakładów powinna być zwrócona przez pozostałych współspadkobierców w takim stosunki w jakim mają udziały w nieruchomości. Skoro jest Pani właścicielem w 4/9, to inni współwłaściciele nieruchomości powinni Pani zwrócić 5/9 poniesionych wydatków na nieruchomość. Pozostałe 4/9 obciążają Panią.

Skoro nie dysponuje Pani rachunkami, to wartość nakładów powinien ustalić biegły sądowy powołany w postępowaniu o dział spadku. 

Należy złożyć wniosek, aby biegły sądowy z dziedziny szacowania nieruchomości bądź budownictwa nie tylko wyceniał wartość masy spadkowej, ale również rynkową wartość poczynionych przez Panią nakładów. 

Wartość żądanych zwrotów nakładów będzie Pani mogła doprecyzować po otrzymaniu opinii biegłego w tym zakresie. Wówczas sąd kierując się ustaleniami biegłego w postanowieniu działowym zawrze odpowiedni punkt, w którym rozliczy poczynione nakłady na nieruchomość.

Kwestia nakładów jest osobnym roszczeniem. 

Jeśli poczynione zostały nakłady na majątek, to powinien sformułować roszczenie o zasądzenie od pozostałych spadkobierców odpowiedniej kwoty pieniężnej.

Rozstrzygniecie co do nakładów może zapaść w postępowaniu dotyczącym działu spadku. Zgodnie z art. 686 kodeksu postępowania cywilnego „W postępowaniu działowym sąd rozstrzyga także o istnieniu zapisów, których przedmiotem są rzeczy lub prawa należące do spadku, jak również o wzajemnych roszczeniach pomiędzy współspadkobiercami z tytułu posiadania poszczególnych przedmiotów spadkowych, pobranych pożytków i innych przychodów, poczynionych na spadek nakładów i spłaconych długów spadkowych”.

Przyjmuje się, iż postępowanie o dział spadku jest „ostatnim momentem” dla rozstrzygnięcia kwestii nakładów. Zgodnie ze stanowiskiem judykatury, po uprawomocnieniu się postanowienia o dziale spadku, uczestnicy postępowania działowego nie mogą dochodzić roszczeń wymienionych w art. 686, choćby nie zostały one zgłoszone w postępowaniu o dział spadku (art. 618 § 3 w zw. z art. 688). Prekluzja ta nie dotyczy innych roszczeń.

W postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 8 września 1964 r. (sygn akt I CR 428/64) stwierdzono, iż jeżeli prawomocne postanowienie działowe nie zawiera rozstrzygnięcia o roszczeniu uczestnika działu dotyczącego w/w długów spadkowych, to w żadnym innym postępowaniu nie wolno już o tym roszczeniu orzekać, chyba że proces o nie został wytoczony przed wszczęciem postępowania działowego.

Dział spadku a podział majątku wspólnego spadkodawców ( dotyczy postępowania działowego kilku spadków w jednym postępowaniu)

Sygn. akt II Ca 232/13 Sąd Okręgowy w Białymstoku

Wnioskodawczyni J. S., po ostatecznym sprecyzowaniu wniosku wnosiła o dokonanie podziału majątku wspólnego J. i A. małżonków N., działu spadku po J. N. (4) oraz działu spadku po A. N. (2) w ten sposób, aby wchodzącą w skład majątku wspólnego nieruchomość położoną w S. przyznać uczestnikowi J. N. (3) ze spłatami na rzecz wnioskodawczyni i pozostałych uczestników postępowania.

Uczestnicy postępowania J. N. (3) i M. N. przychylili się downiosku co do zasady wnosząc o przyznanie im przedmiotowej nieruchomości bez spłat na rzecz pozostałych zainteresowanych .

Uczestnicy postępowania J. N. (2), J. N. (1) i A. N. (1) przychylili się do wniosku co do zasady wnosząc oprzyznanie przedmiotowej nieruchomości J. N. (3) zobowiązkiem spłat na rzecz pozostałych zainteresowanych .

Postanowieniem z dnia 6 listopada 2012 roku w sprawie I Ns 29/09 Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim oddalił wniosek. Stwierdził, że zainteresowani we własnym zakresie ponoszą koszty postępowania w sprawie. Ponadto nakazał wydać ze Skarbu Państwa (kasa Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim ) adwokatowi A. R. kwotę 4800 złotych tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną z urzędu.

Z ustaleń poczynionych przez Sąd I instancji wynika , że małżonkowie J.i A. N. (3)w trakcie trwania ich związku małżeńskiego z dniem (...) roku nabyli w drodze zasiedzenia prawo własności nieruchomości położonej w S., oznaczonej nr geod. (...) o pow. 0,0114 ha na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim z dnia 4 czerwca 2008 roku w sprawie sygn. akt I Ns 936/06 . Ich małżeństwo ustało wskutek śmierci J. N. (4)w dniu(...) roku . Spadek po nim na podstawie ustawy nabyli: żona A. N. (2), syn A. N. (4), córka J. S.i syn R. N.w częściach po ¼ każde z nich, z wyłączeniem udziału spadkodawcy w majątku objętym do chwili jego śmierci majątkową małżeńską wspólnością ustawową, który to udział nabyli syn A. N. (4), córkaJ. S.i syn R. N.w częściach po 1/3 każde z nich ( postanowienie Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim w sprawie o sygn. I Ns 114/05) .

Ponadto Sąd I instancji ustalił , że w dniu (...) roku zmarła A. N. (2) , a spadek po niej, na podstawie ustawy nabyli: syn A. N. (4), córka J. S. i synR. N. w częściach po 1/3 każde z nich (postanowienie Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim w sprawie o sygn. I Ns 637/83). W dniu (...) roku zmarł R. N., a spadek po nim na podstawie ustawy nabyli: żona A. N. (1), syn J. N. (2)i syn J. N. (1) w częściach po 1/3 każde z nich (postanowienie Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim w sprawie o sygn. I Ns 999/09 ).W dniu (...)roku zmarł A. N. (4) , a spadek po nim na podstawie ustawy nabyli żona C. N., syn J. N. (3) i syn M. N. w częściach po 1/3 każde z nich (postanowienie Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim w sprawie o sygn. I Ns 114/05) . Natomiast w dniu 20 września 2007 roku zmarła C. N. , a spadek po niej na podstawie ustawy nabyli: syn J. N. (3) i syn M. N. w częściach po 1/2 każdy z nich (postanowienie Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim w sprawie o sygn. I Ns 1220/07).

Mając na uwadze powyższe Sąd I instancji stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy obejmującej żądaniem wnioskodawczyni podział majątku wspólnego J. i A. małżonków N., dział spadku po J. N. (4) oraz dział spadku po A. N. (2) zakres wniosku J. S. jest zbyt wąski. Wskazał, że tylko wnioskodawczyni jest spadkobierczynią spadkodawców zaś uczestnicy postępowania nie są spadkobiercami ani J. N. (4), ani A. N. (2) i swoje prawa do składników majątkowych przynależnych do masy majątku wspólnego spadkodawców, jak też mas spadkowych po nich wywodzą z tytułu dziedziczenia po ich spadkobiercach, czyli po R. N., A. N. (4) i C. N.. Fakt, że uczestnicy postępowania są spadkobiercami R. N., A. N. (4) i C. N., po których dotychczas działy spadku nie były przeprowadzane powoduje konieczność przeprowadzenia w ramach niniejszego postępowania również co najmniej częściowych działów spadku po R. N., A. N. (4) i C. N.obejmujących udziały w składniku majątkowym należącym do mas spadkowych po J. i A. N. (2). A ponadto, wobec wniosków i twierdzeń uczestników postępowania o nakładach na nieruchomość poczynionych przezA. i C. małżonków N., niezbędnym byłoby również dokonanie podziału ich majątku wspólnego. Równocześnie Sąd I instancji zaznaczył , że o ile jedynie w postępowaniu o podział majątku wspólnego można ustalić np. nierówne udziały, co bezpośrednio ma wpływ na wielkość mas spadkowych po małżonkach, o tyle jedynie w postępowaniu o dział spadku można realizować np. żądania zaliczania na schedy spadkowe darowizn poczynionych przez spadkodawcę. Stąd też wniosek, że w sytuacji, kiedy podział majątku wspólnego i dział spadku po zmarłych małżonkach dokonuje się nie pomiędzy ich spadkobiercami, a pomiędzy spadkobiercami tych osób, konieczne jest przeprowadzeni również działów spadku po osobach dziedziczących po zmarłych małżonkach gdyż brak tego postępowania może uniemożliwić prawidłowe ustalenie wysokości sched spadkowych poszczególnych zainteresowanych, a co za tym idzie prawidłowe rozstrzygnięcie w sprawie. Wskazał , że wnioskodawczyni posiada interes prawny we wszczęciu takiego postępowania, tym bardziej, że toczyłoby się razem z postępowaniem o podział majątku wspólnego i dział spadku po poprzednikach prawnych , a swym zakresem obejmowało, co najmniej częściowe działy w zakresie składników będących przedmiotem postępowania zasadniczego.

W związku z tym niezbędne było rozszerzenie wniosku o, co najmniej częściowe działy spadku po R. N., A. N. (4) i C. N., a w zależności od treści wniosków w zakresie nakładów z majątku wspólnego A. i C. małżonków N. na majątek spadkowy, również o co najmniej częściowy podział ich majątku wspólnego.

W ocenie Sądu I instancji zważywszy na to, że wnioskodawczyni reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata nie dokonała wymaganego, formalnego rozszerzenia wniosku skutkowało jego oddaleniem. Sąd jednocześnie zaznaczył, że zbędne było pouczanie wnioskodawczyni o konieczności rozszerzenia wniosku gdyż rola profesjonalnego pełnomocnika winna obejmować również dbałość o formalną stronę postępowania , a nie ograniczać się do reakcji w tym zakresie jedynie po pouczeniu Sądu.

Sąd I instancji zauważył , że chociaż postępowanie w niniejszej sprawie trwało już dość długo to oddalenie wniosku nie stoi w sprzeczności z zasadą ekonomii procesowej gdyż dotychczas w sprawie zainteresowani nie zaangażowali jakichkolwiek wydatków, a postępowanie dowodowe ograniczało się do dowodów z zeznań świadków na okoliczność przedmiotu rozważań Sądu w postanowieniu wstępnym (zarzutu zasiedzenia przedmiotu postępowania ).

Apelację od powyższego postanowienia wniosła wnioskodawczyni J. S.. 

W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji i zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu .

Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje:

Apelacja zasługiwała na uwzględnienie w części .

W ocenie Sądu Okręgowego ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji stanowiące podstawę rozstrzygnięcia są prawidłowe.

Sąd I instancji słusznie zauważył , że niemożliwe jest dokonanie podziału majątku wspólnego i działu spadku po J. i A. N. (2) w sytuacji gdy niektórzy ich spadkobiercy synowie R. i A. N. (4) , a po A. jego żona C. N. nie żyją bez jednoczesnego dokonania co najmniej częściowego działu spadku po tych spadkobiercach .

Wbrew wywodom zawartym w apelacji jest to pogląd prawidłowy. Nie ulega bowiem wątpliwości , że jeżeli prawa do majątku objętego wnioskiem przysługują następcom prawnym spadkobierców konieczne jest także rozstrzygnięcie w przedmiocie działu spadku bądź częściowym dziale spadku po spadkobiercach , a co się z tym wiąże zgłoszenie odpowiedniego wniosku. Wniosek o dział spadku po wszystkich osobach w skład spadku po których wszedł udział w składniku podlegającemu podziałowi jest niezbędny aby Sąd mógł prowadzić postępowanie. Bez takiego wniosku Sąd może jedynie poczynić ustalenia w przedmiocie spadku ,, po pierwszych spadkodawcach ” zaś nie mając kognicji w zakresie składu spadku po ich spadkobiercach nie będzie mógł wydać postanowienia o dziale spadku.

Sąd działa w ramach zakreślonych przez strony . Nie może więc zastępować inicjującego postępowanie i rozszerzać z urzędu wniosek w niezbędnym zakresie. Sąd w sprawach o dział spadku zobligowany jest ustalać skład i wartość majątku spadkowego. Jednocześnie obowiązkiem Sądu jest dbanie aby postępowanie sądowe toczyło się w sposób prawidłowy. Wnioskodawczyni wniosła o podział majątku i dział spadku po swoich rodzicach obejmujący konkretnie wskazaną nieruchomość . We wniosku opisano wyczerpująco kwestię następstwa prawnego po nich . A zatem właściwe określenie żądań i prawidłowe sformułowanie wniosku pozostawało kwestią pierwotną względem składu i wartości majątku podlegającego podziałowi.

Przepis ten stanowi ,że dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców. Wskazuje , że legitymacja czynna do wystąpienia z wnioskiem o przeprowadzenie działu przysługuje każdemu spadkobiercy  Ocena interesu prawnego wnioskodawcy do żądania wszczęcia postępowania jest równoznaczna z oceną jego legitymacji procesowej . W postanowieniu z dnia 8 stycznia 1999 roku I CKN 799/97 Sąd Najwyższy stwierdził , że w sprawach o zniesienie współwłasności , a także w sprawach o dział spadku legitymowanymi do złożenia wniosku są bądź współwłaściciele bądź spadkobiercy. Zarówno w jednym jak i drugim przypadku nie oznacza to wyłączenia legitymacji do wszczęcia postępowania przez osoby , które wykażą ,że wynik sprawy dotyka sfery ich praw. W okolicznościach niniejszej sprawy należy opowiedzieć się jednoznacznie , że wnioskodawczyni pomimo iż nie jest spadkobiercą R. N. , A. N. (4) i C. N. to jest uprawniona do złożenia wniosku o co najmniej częściowy dział spadku po nich . Wnioskodawczyni nie wystąpiła przecież z wnioskiem o dział spadku po tych osobach lecz po rodzicach po których spadek odziedziczyli również jej bracia , a po bracie A. jego żona C.. Sąd nie zajmowałby się w tej sprawie majątkiem spadkowym R. , A. i C. N. poza wyłącznie udziałami wynikającymi z następstwa po J. i A. N. (2). I właśnie z tego wynika jej legitymacja do wniesienia sprawy również po nich gdyż tylko kompleksowe , a nie w oderwaniu od siebie rozpoznawanie w jednej sprawie tych wniosków pozwoli na prawidłowe procedowanie.

Chybione jest również twierdzenie apelującej ,że sąd I instancji odstąpił od pouczania uczestników postępowania działających bez pełnomocnika o konieczności rozszerzenia wniosku.

Zasadą jest , że inicjatorem postępowania w postępowaniu nieprocesowym jest wnioskodawca poza wyjątkami ustawowymi kiedy postępowanie jest wszczynane z urzędu. W związku z tym uzupełnianie stwierdzonych braków wniosku bądź usuwanie przeszkód wynikłych w toku postępowania uniemożliwiających prowadzenie postępowania spoczywa na wnioskodawcy , Sąd nie może wydawać w tym celu zarządzeń w stosunku do uczestników postępowania których niewykonanie wiązałoby się np. z oddaleniem wniosku czy też zawieszeniem postępowania. Stąd też nie można było stosować pouczeń związanych z koniecznością rozszerzania wniosku w stosunku do uczestników postępowania .

Należy jeszcze raz podkreślić , że co do zasady Sąd nie może zastępować aktywności zainteresowanych to wyjątkowych sytuacjach może ją pobudzać zwracając uwagę na nieprawidłową formułę wniosku. W tym celu powinien zakreślać termin do uzupełnienia wniosku w niezbędnym zakresie pod rygorem oddalenia wniosku . Mimo ,że w doktrynie jest prezentowane stanowisko , że w razie stwierdzenia , że w skład spadku wchodzi udział zmarłego w majątku wspólnym Sąd powinien zakreślać termin do złożenia wniosku o podział majątku pod rygorem zawieszenia postępowania ( art.177§1pkt.6 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc komentarz T.Ereciński , J.Gudowski do kpc do art.567 kpc LexisNexis W-wa 2009 ) to Sąd Okręgowy w składzie orzekającym go nie podziela. Nie ma ono bowiem szerszej podbudowy , a analiza orzeczeń powołanych w komentarzu ( uchwały Sądu Najwyższego z 2 marca 1972r. III CZP 100/71 i uchwały Sądu Najwyższego z 12 czerwca 1986 roku III CZP 26/86 nie potwierdza zasadności stosowania tego rygoru, W uzasadnieniu uchwały z dnia 12 czerwca 1986 roku Sąd Najwyższy stwierdził ,że do obowiązku Sądu należy udzielenie uczestnikom występującym bez adwokata odpowiednich wskazówek , a w miarę potrzeby powinien Sąd udzielić odpowiedniego terminu do stosownego uzupełnienia wniosku nie wskazując rygoru w przypadku nieuzupełnienia .

Wydaje się ,że właśnie brak prawidłowego sformułowania wniosku ( również bez reakcji na wezwanie do uzupełnienia ) powinien skutkować jego oddaleniem , a nie zawieszeniem postępowania wobec niemożności nadania sprawie dalszego biegu. Składając wniosek do Sądu wnioskodawczyni nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika . Dopiero w trakcie postępowania został jej ustanowiony adwokat z urzędu.

Inaczej jednak wygląda sytuacja w przypadku stwierdzenia konieczności uzupełnienia wniosku gdy zainteresowany występuje samodzielnie , a inaczej gdy zainteresowanego reprezentuje profesjonalny pełnomocnik jak ma to miejsce w niniejszej sprawie.

Wtedy zdaniem Sądu Okręgowego zbędne jest sygnalizowanie pełnomocnikowi konieczności prawidłowego sformułowania wniosku ( jego rozszerzenia ). I rację miał Sąd I instancji , że nie widział potrzeby pouczania profesjonalnego pełnomocnika , który powinien sam wykazywać dbałość o formalną stronę postępowania . Pełnomocnik wnioskodawczyni składając pismo procesowe w dniu 24 września 2012 r. (k.450 ) powinien był prawidłowo sprecyzować wniosek i dokonać niezbędnego jego rozszerzenia czego nie uczynił. Nie zrobił tego również na rozprawie po zamknięciu , której wniosek został oddalony.

Konsekwencją nie rozszerzenia wniosku o częściowe działy spadku po R. N., A. N. (4) i C. N. jak słusznie orzekł Sąd I instancji było oddalenie wniosku.

Natomiast zgodzić się należy z apelacją , że nie było konieczności rozszerzania wniosku o podział majątku wspólnego A. i C. N. , a przynajmniej na tym etapie. Brak tego wniosku nie mógłby stanowić przeszkody w rozpoznawaniu niniejszej sprawy. Samo zgłoszenie iż A. i C. N. mieliby poczynić nakład na nieruchomości należącej do J. i A. N. (2) jeszcze niczego nie przesądzało gdyż kwestia ta wymagałaby przeprowadzenia postępowania dowodowego i Sąd dopiero po jego zakończeniu podjął by decyzję w tym przedmiocie.

Kwestia ta nie miała jednak znaczenia w sytuacji gdy nie został rozszerzony wniosek o niezbędne częściowe działy spadku .

Jednak apelacja okazała się zasadna w zakresie wysokości przyznanego wynagrodzenia pełnomocnikowi wnioskodawczyni z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Faktycznie ustalona wysokość wynagrodzenia nie zawierała podwyższenia o podatek VAT co stanowiło naruszenie § 2 ust.3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie

Art. 12.
1. Za samodzielną funkcję techniczną w budownictwie uważa się działalność związaną z koniecznością fachowej oceny zjawisk technicznych lub samodzielnego rozwiązania zagadnień architektonicznych i technicznych oraz techniczno-organizacyjnych, a w szczególności działalność obejmującą:
1) projektowanie, sprawdzanie projektów architektoniczno-budowlanych i sprawowanie nadzoru autorskiego;
2) kierowanie budową lub innymi robotami budowlanymi
3) kierowanie wytwarzaniem konstrukcyjnych elementów budowlanych oraz nadzór i kontrolę techniczną wytwarzania tych elementów;
4) wykonywanie nadzoru inwestorskiego;
5) sprawowanie kontroli technicznej utrzymania obiektów budowlanych;
6) (uchylony);
7) rzeczoznawstwo budowlane.
2. Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, określone w ust. 1 pkt 1–5, mogą wykonywać wyłącznie osoby posiadające odpowiednie wykształcenie techniczne i praktykę zawodową, dostosowane do rodzaju, stopnia skompliko-wania działalności i innych wymagań związanych z wykonywaną funkcją, stwierdzone decyzją, zwaną dalej „uprawnieniami budowlanymi”, wydaną przez organ samorządu zawodowego.
3. Warunkiem uzyskania uprawnień budowlanych jest zdanie egzaminu ze znajo-mości procesu budowlanego oraz umiejętności praktycznego zastosowania wie-dzy technicznej.
4. Egzamin składa się przed komisją egzaminacyjną powoływaną przez organ sa-morządu zawodowego albo inny upoważniony organ.
5. Koszty postępowania kwalifikacyjnego, obejmujące w szczególności wynagro-dzenie członków komisji egzaminacyjnej, ponosi osoba ubiegająca się o nadanie uprawnień budowlanych.
6. Osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie są odpowiedzialne za wykonywanie tych funkcji zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej oraz za należytą staranność w wykonywaniu pracy, jej właściwą organizację, bezpieczeństwo i jakość.
7. Podstawę do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie stanowi wpis, w drodze decyzji, do centralnego rejestru, o którym mowa w art. 88a ust. 1 pkt 3 lit. a ( Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadzi centralny rejestr ), oraz – zgodnie z odrębnymi przepisami – wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, potwierdzony zaświadczeniem wydanym przez tę izbę, z określonym w nim terminem ważności.
8. (uchylony).
9. Organy samorządu zawodowego są obowiązane przekazywać bezzwłocznie in-formacje o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego oraz o wykreśleniu z tej listy, w celu ujawnienia w rejestrze, o którym mowa w art. 88a ust. 1 pkt 3 lit. a.

Art. 12a.
Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, określone w art. 12 ust. 1, mogą również wykonywać osoby, których odpowiednie kwalifikacje zawodowe zostały uznane na zasadach określonych w przepisach odrębnych.
Art. 12b. (uchylony).

Art. 12c. (uchylony).

Art. 13.
1. Uprawnienia budowlane mogą być udzielane do:
1) projektowania;
2) kierowania robotami budowlanymi.
2. W uprawnieniach budowlanych należy określić specjalność i ewentualną specja-lizację techniczno-budowlaną oraz zakres prac projektowych lub robót budow-lanych objętych danym uprawnieniem.
3. Uprawnienia do kierowania robotami budowlanymi stanowią również podstawę do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 3 i 4.
4. Uprawnienia do projektowania lub kierowania robotami budowlanymi stanowią również podstawę do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych, o któ-rych mowa w art. 12 ust. 1 pkt 5 i 65).

Art. 14.
1. Uprawnienia budowlane są udzielane w specjalnościach:
1) architektonicznej;
2) konstrukcyjno-budowlanej;
2a) drogowej;
2b) mostowej;
2c) kolejowej;
2d) wyburzeniowej;
2e) telekomunikacyjnej;
3) (uchylony);
4) instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyj-nych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych;
5) instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroe-nergetycznych;
6) (uchylony).
2. W ramach specjalności wymienionych w ust. 1 mogą być wyodrębniane specjalizacje techniczno-budowlane.
3. Uzyskanie uprawnień budowlanych w specjalnościach, o których mowa w ust. 1, wymaga:
1) do projektowania bez ograniczeń i sprawdzania projektów architektoniczno-budowlanych:
a) ukończenia studiów magisterskich, w rozumieniu przepisów o szkolnic-twie wyższym, na kierunku odpowiednim dla danej specjalności,
b) odbycia dwuletniej praktyki przy sporządzaniu projektów,
Kancelaria Sejmu s. 15/80
2013-09-27
c) odbycia rocznej praktyki na budowie;
2) do projektowania w ograniczonym zakresie:
a) ukończenia wyższych studiów zawodowych, w rozumieniu przepisów o wyższych szkołach zawodowych, na kierunku odpowiednim dla danej specjalności lub ukończenia studiów magisterskich, w rozumieniu prze-pisów o szkolnictwie wyższym, na kierunku pokrewnym dla danej spe-cjalności,
b) odbycia dwuletniej praktyki przy sporządzaniu projektów,
c) odbycia rocznej praktyki na budowie;
3) do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń:
a) ukończenia studiów magisterskich, w rozumieniu przepisów o szkolnic-twie wyższym, na kierunku odpowiednim dla danej specjalności,
b) odbycia dwuletniej praktyki na budowie;
4) do kierowania robotami budowlanymi w ograniczonym zakresie:
a) ukończenia wyższych studiów zawodowych, w rozumieniu przepisów o wyższych szkołach zawodowych, na kierunku odpowiednim dla danej specjalności lub ukończenia studiów magisterskich, w rozumieniu prze-pisów o szkolnictwie wyższym, na kierunku pokrewnym dla danej spe-cjalności,
b) odbycia trzyletniej praktyki na budowie.
4. Warunkiem zaliczenia praktyki zawodowej jest praca polegająca na bezpośred-nim uczestnictwie w pracach projektowych albo na pełnieniu funkcji technicznej na budowie pod kierownictwem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane, a w przypadku odbywania praktyki za granicą pod kierunkiem oso-by posiadającej uprawnienia odpowiednie w danym kraju.
5. Do osób ubiegających się o uprawnienia budowlane bez ograniczeń, posiadają-cych uprawnienia budowlane w ograniczonym zakresie w tej specjalności, nie stosuje się przepisów ust. 3 pkt 1 lit. b i c lub ust. 3 pkt 3 lit. b.
Art. 15.
1. Rzeczoznawcą budowlanym może być osoba, która:
1) korzysta w pełni z praw publicznych;
2) posiada:
a) tytuł zawodowy magistra inżyniera, magistra inżyniera architekta, inży-niera lub inżyniera architekta,
b) uprawnienia budowlane bez ograniczeń,
c) co najmniej 10 lat praktyki w zakresie objętym rzeczoznawstwem,
d) znaczący dorobek praktyczny w zakresie objętym rzeczoznawstwem.
2. Właściwy organ samorządu zawodowego, na wniosek zainteresowanego, orzeka, w drodze decyzji, o nadaniu tytułu rzeczoznawcy budowlanego, określając za-kres rzeczoznawstwa.
3. Właściwy organ samorządu zawodowego może również nadać tytuł rzeczo-znawcy osobie, która nie spełnia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a i
©Kancelaria Sejmu s. 16/80
2013-09-27
b, ale posiada szczególną wiedzę i doświadczenie w zakresie nieobjętym upraw-nieniami budowlanymi.
4. Podstawę do podjęcia czynności rzeczoznawcy budowlanego stanowi dokonanie wpisu, w drodze decyzji, do centralnego rejestru rzeczoznawców budowlanych.
5. Właściwy organ samorządu zawodowego orzeka, w drodze decyzji, o pozbawie-niu tytułu rzeczoznawcy budowlanego na wniosek rzeczoznawcy lub w razie:
1) pozbawienia praw publicznych;
2) ukarania z tytułu odpowiedzialności zawodowej;
3) nienależytego wykonywania czynności rzeczoznawcy budowlanego.
6. Właściwy organ samorządu zawodowego przesyła ostateczną decyzję o pozba-wieniu tytułu rzeczoznawcy budowlanego do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
7. Skreślenie z centralnego rejestru rzeczoznawców budowlanych następuje:
1) na podstawie ostatecznej decyzji o pozbawieniu tytułu rzeczoznawcy budow-lanego;
2) w razie śmierci rzeczoznawcy.
Art. 16.
1. Minister właściwy do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia: rodzaje i zakres przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, sposób stwierdzania posiadania tego przygotowania, ograniczenia zakresu uprawnień budowlanych, wykaz kierun-ków wykształcenia odpowiedniego i pokrewnego dla danej specjalności, wykaz specjalizacji wyodrębnionych w ramach poszczególnych specjalności, a także sposób przeprowadzania i zakres egzaminu, zasady odpłatności za postępowanie kwalifikacyjne oraz zasady wynagradzania członków komisji egzaminacyjnej.
1a. W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, należy w szczególności uregulować sprawy:
1) sposobu dokumentowania posiadanego wykształcenia i kwalifikowania wy-kształcenia za odpowiednie lub pokrewne,
2) sposobu dokumentowania praktyki i kryteriów uznawania praktyki,
3) sposobu przeprowadzania egzaminu na uprawnienia budowlane,
4) ustalania wysokości odpłatności za postępowanie kwalifikacyjne,
5) ustalania wynagrodzenia członków komisji egzaminacyjnej,
6) sposobu stwierdzania przygotowania zawodowego oraz uzyskiwania specjali-zacji techniczno-budowlanej,
7) ograniczania zakresu uprawnień budowlanych,
8) określania rodzajów specjalizacji techniczno-budowlanych,
w taki sposób, aby mając na względzie zachowanie interesu osób ubiegających się o nadanie uprawnień budowlanych, rozporządzenie nie stwarzało problemów interpretacyjnych przy stosowaniu w praktyce.
2. (uchylony).
3. (uchylony).

Utrzymanie obiektów budowlanych

Art. 61.

Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany:

1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami czyli z przepisami oraz z zasadami wiedzy technicznej;

2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.

Art. 62.

1. Obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę kontroli:

1) okresowej, co najmniej raz w roku, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego:

a) elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpły-wy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących pod-czas użytkowania obiektu,

b) instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska,

c) instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych);

2) okresowej, co najmniej raz na 5 lat, polegającej na sprawdzeniu stanu tech-nicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia; kontrolą tą powinno być objęte również badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów;

3) okresowej w zakresie, o którym mowa w pkt 1, co najmniej dwa razy w roku, w terminach do 31 maja oraz do 30 listopada, w przypadku budynków o po-wierzchni zabudowy przekraczającej 2 000 m2 oraz innych obiektów budow-lanych o powierzchni dachu przekraczającej 1 000 m2; osoba dokonująca kontroli jest obowiązana bezzwłocznie pisemnie zawiadomić właściwy organ o przeprowadzonej kontroli;

4) bezpiecznego użytkowania obiektu każdorazowo w przypadku wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 61 pkt 2;

5) okresowej, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego kotłów, z uwzględnieniem efektywności energetycznej kotłów oraz ich wielkości do potrzeb użytkowych:

a) co najmniej raz na 2 lata – opalanych nieodnawialnym paliwem ciekłym lub stałym o efektywnej nominalnej wydajności ponad 100 kW,

b) co najmniej raz na 4 lata – opalanych nieodnawialnym paliwem ciekłym lub stałym o efektywnej nominalnej wydajności 20 kW do 100 kW oraz kotłów opalanych gazem;

6) okresowej, co najmniej raz na 5 lat, polegającej na ocenie efektywności ener-getycznej zastosowanych urządzeń chłodniczych w systemach klimatyzacji, ich wielkości w stosunku do wymagań użytkowych o mocy chłodniczej no-minalnej większej niż 12 kW.

1a. W trakcie kontroli, o której mowa w ust. 1, należy dokonać sprawdzenia wyko-nania zaleceń z poprzedniej kontroli.

1b. Instalacje ogrzewcze z kotłami o efektywnej nominalnej wydajności powyżej 20 kW użytkowanymi co najmniej 15 lat, licząc od daty zamieszczonej na tabliczce znamionowej kotła, powinny być poddane przez właściciela lub zarządcę obiek-tu budowlanego jednorazowej kontroli obejmującej ocenę efektywności energe-tycznej i doboru wielkości kotła, a także ocenę parametrów instalacji oraz dosto-sowania do funkcji, jaką ma ona spełniać. Kontrolę tę przeprowadza się w roku następnym po roku, w którym upłynęło 15 lat użytkowania kotła, a kontrolę ko-tłów, które z dniem 31 grudnia 2009 r. użytkowane są już ponad 15 lat, prze-prowadza się do dnia 31 grudnia 2010 r.

2. Obowiązek kontroli, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, nie obejmuje właścicieli i zarządców:

1) budynków mieszkalnych jednorodzinnych;

2) obiektów budowlanych:

a) budownictwa zagrodowego i letniskowego,

b) wymienionych w art. 29 ust. 1.

3. Właściwy organ – w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska – nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części.

4. Kontrole, o których mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 5–6a, przeprowadzają osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności.

5. Kontrole stanu technicznego instalacji elektrycznych, piorunochronnych, gazo-wych i urządzeń chłodniczych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. c, pkt 2 i pkt 6 oraz ust. 1b, mogą przeprowadzać osoby posiadające kwalifikacje wymagane przy wykonywaniu dozoru nad eksploatacją urządzeń, instalacji oraz sieci ener-getycznych i gazowych.

6. Kontrolę stanu technicznego przewodów kominowych, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. c, powinny przeprowadzać:

1) osoby posiadające kwalifikacje mistrza w rzemiośle kominiarskim – w odnie-sieniu do przewodów dymowych oraz grawitacyjnych przewodów spalino-wych i wentylacyjnych;

2) osoby posiadające uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności – w odniesieniu do przewodów kominowych, o których mowa w pkt 1, oraz do kominów przemysłowych, kominów wolno stojących oraz kominów lub przewodów kominowych, w których ciąg kominowy jest wymuszony pracą urządzeń mechanicznych.

6a. Kontrolę stanu technicznego i stanu bezpieczeństwa budowli piętrzących mogą przeprowadzać także upoważnieni pracownicy państwowej służby do spraw bezpieczeństwa budowli piętrzących.

7. Szczegółowy zakres kontroli niektórych budowli oraz obowiązek przeprowadzania ich częściej, niż zostało to ustalone w ust. 1, może być określony w rozpo-rządzeniu, o którym mowa w art. 7 ust. 3 pkt 2.

Art. 63.

1. Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany przechowywać przez okres istnienia obiektu dokumenty, o których mowa w art. 60, oraz opracowania projektowe i dokumenty techniczne robót budowlanych wykonywa-nych w obiekcie w toku jego użytkowania.

2. W przypadku opracowania świadectwa charakterystyki energetycznej budynku o powierzchni użytkowej przekraczającej 1000 m2, który jest zajmowany przez organy administracji publicznej lub w którym świadczone są usługi znacznej liczbie osób, jak dworce, lotniska, muzea, hale wystawiennicze, świadectwo charakterystyki energetycznej powinno być umieszczone w widocznym miejscu w budynku.

3. Właściciel budynku, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 7, jest obowiązany zapewnić sporządzenie świadectwa charakterystyki energetycznej budynku, jeżeli:

1) upłynął termin ważności świadectwa charakterystyki energetycznego budynku;

2) w wyniku przebudowy lub remontu budynku, uległa zmianie jego charaktery-styka energetyczna.

Art. 63a. (uchylony).

Art. 4.

1. Właściciel lub zarządca jest obowiązany prowadzić dla każdego budynku oraz obiektu budowlanego niebędącego budynkiem, którego projekt jest objęty obo-wiązkiem sprawdzenia, o którym mowa w art. 20 ust. 2, książkę obiektu budow-lanego, stanowiącą dokument przeznaczony do zapisów dotyczących przepro-wadzanych badań i kontroli stanu technicznego, remontów i przebudowy, w okresie użytkowania obiektu budowlanego.

2. Obowiązek prowadzenia książki obiektu budowlanego, o którym mowa w ust. 1, nie obejmuje właścicieli i zarządców:

1) budynków mieszkalnych jednorodzinnych;

2) obiektów budowlanych:

a) budownictwa zagrodowego i letniskowego,

b) wymienionych w art. 29 ust. 1;

3) dróg lub obiektów mostowych, jeżeli prowadzą książkę drogi lub książkę obiektu mostowego na podstawie przepisów o drogach publicznych.

3. Protokoły z kontroli obiektu budowlanego, oceny i ekspertyzy dotyczące jego stanu technicznego, świadectwo charakterystyki energetycznej oraz dokumenty, o których mowa w art. 63, powinny być dołączone do książki obiektu budowla-nego.

4. Minister właściwy do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospoda-rowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia, wzór książki obiektu budowlanego i sposób jej prowadzenia.

Art. 65.

Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany udostępniać dokumenty, o których mowa w art. 64 ust. 3, przedstawicielom właściwego organu oraz innych jednostek organizacyjnych i organów upoważnionych do kontroli utrzymania obiektów budowlanych we właściwym stanie technicznym oraz do kontroli prze-strzegania przepisów obowiązujących w budownictwie.

Art. 66.

1. W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:

1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środo-wiska albo

2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeń-stwu mienia lub środowisku, albo

3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo

4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia

– właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych niepra-widłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

2. W decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1–3, właściwy organ może zakazać użyt-kowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie.

Art. 67.

1. Jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzję nakazu-jącą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia.

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków.

3. W stosunku do obiektów budowlanych niewpisanych do rejestru zabytków, a objętych ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospoda-rowania przestrzennego, decyzję, o której mowa w ust. 1, właściwy organ wyda-je po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.

4. Wojewódzki konserwator zabytków jest obowiązany zająć stanowisko w termi-nie 30 dni. Niezajęcie stanowiska w tym terminie uznaje się za uzgodnienie.

Art. 68.

W razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przezna-czonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem, właściwy organ jest obowiązany:

1) nakazać, w drodze decyzji, na podstawie protokołu oględzin, właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego opróżnienie bądź wyłączenie w określo-nym terminie całości lub części budynku z użytkowania;

2) przesłać decyzję, o której mowa w pkt 1, obowiązanemu do zapewnienia lo-kali zamiennych na podstawie odrębnych przepisów;

3) zarządzić:

a) umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeń-stwa ludzi lub mienia oraz o zakazie jego użytkowania,

b) wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeń-stwa ludzi lub mienia, z określeniem, technicznie uzasadnionych, termi-nów ich wykonania.

Art. 69.

1. W razie konieczności niezwłocznego podjęcia działań mających na celu usunięcie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, właściwy organ zapewni, na koszt właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, zastosowanie niezbędnych środ-ków zabezpieczających.

2. Do zastosowania, na koszt właściciela lub zarządcy, środków przewidzianych w ust. 1 są upoważnione również organy Policji i Państwowej Straży Pożarnej. O podjętych działaniach organy te powinny niezwłocznie zawiadomić właściwy organ.

Art. 70.

1. Właściciel, zarządca lub użytkownik obiektu budowlanego, na których spoczy-wają obowiązki w zakresie napraw, określone w przepisach odrębnych bądź umowach, są obowiązani w czasie lub bezpośrednio po przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 62 ust. 1, usunąć stwierdzone uszkodzenia oraz uzupełnić braki, które mogłyby spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bez-pieczeństwa mienia bądź środowiska, a w szczególności katastrofę budowlaną, pożar, wybuch, porażenie prądem elektrycznym albo zatrucie gazem.

2. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, powinien być potwierdzony w protokole z kontroli obiektu budowlanego. Osoba dokonująca kontroli jest obowiązana bez-zwłocznie przesłać kopię tego protokołu do właściwego organu. Właściwy or-gan, po otrzymaniu kopii protokołu, przeprowadza bezzwłocznie kontrolę obiektu budowlanego w celu potwierdzenia usunięcia stwierdzonych uszkodzeń oraz uzupełnienia braków, o których mowa w ust. 1.

Art. 71.

1. Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozu-mie się w szczególności:

1) (uchylony);

2) podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalno-ści zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pra-cy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń.

2. Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. W zgłoszeniu należy określić dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Do zgłoszenia należy dołączyć:

1) opis i rysunek określający usytuowanie obiektu budowlanego w stosunku do granic nieruchomości i innych obiektów budowlanych istniejących lub bu-dowanych na tej i sąsiednich nieruchomościach, z oznaczeniem części obiek-tu budowlanego, w której zamierza się dokonać zmiany sposobu użytkowa-nia;

2) zwięzły opis techniczny, określający rodzaj i charakterystykę obiektu budow-lanego oraz jego konstrukcję, wraz z danymi techniczno-użytkowymi, w tym wielkościami i rozkładem obciążeń, a w razie potrzeby, również danymi technologicznymi;

3) oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2;

4) zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności zamie-rzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązu-jącego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzenne-go;

5) w przypadku zmiany sposobu użytkowania, o której mowa w ust. 1 pkt 2 – ekspertyzę techniczną, wykonaną przez osobę posiadającą uprawnienia bu-dowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności;

6) w zależności od potrzeb – pozwolenia, uzgodnienia lub opinie wymagane odrębnymi przepisami.

3. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia, wnosi sprzeciw w drodze decyzji.

4. Zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2, należy dokonać przed dokonaniem zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Zmiana sposobu użytkowania może nastąpić, jeżeli w terminie 30 dni, od dnia doręczenia zgło-szenia, właściwy organ, nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji i nie później niż po upływie 2 lat od doręczenia zgłoszenia.

4a. (uchylony).

5. Właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części:

1) wymaga wykonania robót budowlanych, objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę;

2) narusza ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach budowy i zagospodarowania tere-nu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowa-nia przestrzennego;

3) może spowodować niedopuszczalne:

a) zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia,

b) pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków,

c) pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych,

d) wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich.

6. Jeżeli zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga wykonania robót budowlanych:

1) objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę – rozstrzygnięcie w sprawie zmiany sposobu użytkowania następuje w decyzji o pozwoleniu na budowę;

2) objętych obowiązkiem zgłoszenia – do zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2, stosuje się odpowiednio przepisy art. 30 ust. 2–4.

7. Dokonanie zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2, po zmianie sposobu użytkowa-nia obiektu budowlanego lub jego części nie wywołuje skutków prawnych.

Art. 71a.

1. W razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, właściwy organ, w drodze postanowienia:

1) wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części;

2) nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2.

2. Po upływie terminu lub na wniosek zobowiązanego, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i – w przypadku stwierdzenia jego wykonania – w drodze postanowienia ustala wysokość opłaty legali-zacyjnej. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

3. Do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.

4. W przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, albo zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3–5, wła-ściwy organ, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.

Art. 72.

1. Minister właściwy do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospoda-rowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb postępowania w sprawach rozbiórek, o których mowa w art. 67.

2. Minister właściwy do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospoda-rowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia, sposób i warunki przeprowadzania oraz tryb postępowania w sprawach rozbió-rek obiektów budowlanych, wykonywanych metodą wybuchową.

3. W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, należy określić czynności właści-wego organu prowadzącego postępowanie w sprawie rozbiórki oraz obowiązki nakładane na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego oraz warunki ich wykonania, mając na uwadze, że obowiązki te powinny być technicznie uzasad-nione i nie powodować nadmiernego obciążenia właściciela lub zarządcy.

Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej

Użyczenie lokalu konkubinie przez współwłaściciela

Współwłaścicielka ( ex żona ) w części ułamkowej tj. po orzeczeniu rozwodu (2005) domaga się zapłaty kwoty 5.400,00 zł od konkubiny współwaściciela (ex męża). Majątek ex małżonków to dwa mieszkania. Po rozwodzie podzielili się, że każde z nich ma prawo do wyłącznego korzystania z jednego z mieszkań, czyli bez możliwości zamieszkania drugiego małżonka.

Współwłaścicielka podaję podstawę prawno bezpodstawnego wzbogacenia. Ex żona twierdzi, że ex mąż dokonał użyczenia przekraczając zakres czynności zwykłego zarządu, w związku z tym umowa jest nieważna.

Przy rozpatrywaniu sprawy należy mieć na uwadze treść art. 5 k.c. nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonanie prawa i nie korzysta z ochrony.

Mając na uwadze charakter rzeczowy stosunku współwłasności. Należy pamiętać o art. 198 k.c., że każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli.

Kodeks cywilny uregulował rozwiązanie w sytuacji gdy współwłaściciele nie mogą dojść do zgody w zakresie zwykłego zarządu oraz w zakresie czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu.

Do czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu  zgodnie z art. 199 k.c. jest potrzeba zgoda wszystkich współwłaścicieli. Gdy nie ma takiej zgody współwłaściciele których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel czynności oraz interesy współwłaścicieli.

Jeżeli strony nie są zadowolone również rozstrzygnięciem sądu, wtedy mogą znieść współwłasność.

Czy powództwo zasługuje na oddalenie czy odrzucenie

Służebność osobista

Art. 296. Nieruchomość można obciążyć na rzecz oznaczonej osoby fizycznej prawem, którego treść odpowiada treści służebności gruntowej (służebność osobista).


Art. 297. Do służebności osobistych stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych z zachowaniem przepisów rozdziału niniejszego.

Art. 298. Zakres służebności osobistej i sposób jej wykonywania oznacza się, w braku innych danych, według osobistych potrzeb uprawnionego z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego i zwyczajów miejscowych.

Art. 299. Służebność osobista wygasa najpóźniej ze śmiercią uprawnionego.

Art. 300. Służebności osobiste są niezbywalne. Nie można również przenieść uprawnienia do ich wykonywania.

Art. 301. § 1. Mający służebność mieszkania może przyjąć na mieszkanie małżonka i dzieci małoletnie. Inne osoby może przyjąć tylko wtedy, gdy są przez niego utrzymywane albo potrzebne przy prowadzeniu gospodarstwa domowego. Dzieci przyjęte jako małoletnie mogą pozostać w mieszkaniu także po uzyskaniu pełnoletności.
§ 2. Można się umówić, że po śmierci uprawnionego służebność mieszkania przysługiwać będzie jego dzieciom, rodzicom i małżonkowi. informacje o jednostce

Art. 302. § 1. Mający służebność mieszkania może korzystać z pomieszczeń i urządzeń przeznaczonych do wspólnego użytku mieszkańców budynku.
§ 2. Do wzajemnych stosunków między mającym służebność mieszkania a właścicielem nieruchomości obciążonej stosuje się odpowiednio przepisy o użytkowaniu przez osoby fizyczne.

Art. 303. Jeżeli uprawniony z tytułu służebności osobistej dopuszcza się rażących uchybień przy wykonywaniu swego prawa, właściciel nieruchomości obciążonej może żądać zamiany służebności na rentę.

Art. 304. Służebności osobistej nie można nabyć przez zasiedzenie.

Art. 305. Jeżeli nieruchomość obciążona służebnością osobistą została wniesiona jako wkład do rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielnia może z ważnych powodów żądać zmiany sposobu wykonywania służebności albo jej zamiany na rentę.